فروغ بامداد

faryadekhamoush — Sun, 04 Nov 2007 13:51:18 GMT

سلام.شرمنده ش

شرمنده ی همه عزیزانی هستم که محبت کردند و نبودم که دستشان را ببوسم .چند روزی است که با همسفر لحظه های زندگیم یکی شده ام.بدلیل مشغله ی زیاد فرصتی دست فراهم نداد که با چشمانتان گفتگو کنم.زنده باشید و سربلند.همین

faryadekhamoush — Fri, 20 Jul 2007 14:53:23 GMT

faryadekhamoush — Wed, 13 Jun 2007 07:07:40 GMT

سلام.باتشکر از همه ی عزیزانی که سر زدند و محبت کردند و نبودم که دستشان را ببوسم.بدلیل خرابی سیستم و فوت پدر بزگ عزیزم اینروزها حال هوای فروغ بامداد ابری است.بزودی قسمت دوم معرفی وبلاگ دوستان درج می شود. از همین حالا چشم براهتان هستم

سال نو مبارک

faryadekhamoush — Sat, 17 Mar 2007 16:03:18 GMT

به امیدصلح و آزادی و گسترش عدات جهانی و با

آرزوی ریشه کن شدن فقر و تبعیض وفساد

سال نو باستانی ایران بر همه ی مردم جهان

مبارک باد

قسمت اول معرفی دوستان وبلاگ نویس

۱)استاد رضا مهدوی هزاوه:

رییس گروه ادبیات نمایشی دانشگاه آزاد اراک،سردبیر ماهنامه ی سراسری(( نشانی))

به مدیر مسئولی محمد صالح علاء ،،دبیر اولین جشنواره ی داستان اردی بهشت،نویسنده ، داستان نویس و مسئول کارگاه داستان نویسی ((سایه)) دانشگاه آزاد اراک و....

خرداد 83 در طی شکل گیری اولین جشنواره ی داستان اردی بهشت با او آشنا شدم وهمین چند روز کافی بود تا به وسعت یک عمر در من تاثیر بگذارد.در وبلاگ نویسی بسیار فعال و با وبلاگ نویسان بسیاری در ارتباط است . خواندن مطالب او را به همه سفارش می کنم.

2)خانم مهری مهرمنش:

سال های زیادی از آشنایی من با او می گذرد. چند هفته ای بیشتر نیست که به جمع وبلاگ نویسان پیوسته اما دوستان شاعر استان مرکزی و حتی شهرهای دیگر به خوبی او را می شناسند.اولین مجموعه ی شعرش با عنوان ((بوی باران ))چند سالی است که منتشر شده است.در جشنواره های متنوع شعری شرکت کرده و رتبه های برتر را کسب کرده است.

3)بها الدین مرشدی :

فارغ التحصیل ادبیات نمایشی از دانشگاه آزاد اراک و دبیر تحریریه ی ماهنامه ی ((نشانی)).در طی جلسات داستان دانشگاه آزاد و چاپ نشریه دانشجویی(( دریچه حضور)) با او آشنا شدم.این آشنایی بهانه ای شد تا در جشنواره ی داستان اردیبهشت بیشتر با هم همکاری داشته باشیم.تکیه کلامش درود و بدرود است و بسیار مطالعه می کند.درنقد داستان خیلی تند ودرامور اجرایی پرکار و منظم.وبلاگش را مدام بروز می کند و در این کار بسیار فعال است.چند وقتی است که ساز جدایی سر داده ام شما باور نکنید.

4)محبوبه آب برین:

از فعالان عرصه ی ادبیات اراک و فارغ التحصیل رشته ی علوم ارتباطات دانشگاه آزاد .برادر بابک آب برین و همسر میثم غفوریان صدیق.چند ماهی است که در تهران به همراه همسرش اقامت دارد.اونیز به تازگی به جمع وبلاگ نویسان پیوسته اما در این مدت کم بسیار فعال و موفق عمل کرده است.در وبلاگ او از شعر و دستنوشته گرفته تا مطالبی درباره حقوق زنان می توانید پیدا کنید.

5)امیر سنجری:

از اعضای فعال انجمن شعر جوان اراک ودانشجوی رشته ی حسابداری دانشگاه آزاد اراک.در وبلاگ نویسی بسیار فعال و از قدیمی های این عرصه در شهر ماست.در ضمن طراح قالب وبلاگ من نیز هست.وبلاگش را دیر به دیر بروز می کند اما به پیام های شما سریع پاسخ می دهد.در وبلاگ او با لینک های جالبی برخورد خواهید کرد.

6)مهدی رحیمی:

از اعضای فعال و با اخلاق انجمن شعر جوان اراک است.بسیار مبادی آداب است و

به ظاهر خودش خیلی اهمیت می دهد.در شاعری کم کار اما جدی است.دانشجوی رشته ی مدیریت دانشگاه آزاد و با وبلاگ نویسان ادبی مطرح کشور در ارتباط است و وبلاگش را دیر به دیر بروز می کند.

7)توحید همتیان:

از اعضای هیات مرکزی انجمن شعر جوان اراک و دانشجوی رشته ی شیمی دانشگاه آزاد.چند ماه پیش انجمن ترانه اراک را با کمک دوستان انجمن تاسیس کرد.خیلی زود جدید ترین سروده هایش را در وبلاگش درج می کند و مدیریت وبلاگ انجمن ترانه اراک را نیز بر عهده دارد.

8)میثم غفوریان صدیق:

فارغ التحصیل رشته ی کشاورزی دانشگاه آزاد و ازدوستان خوبی که با همدیگر خانه ی شعر دانشگاه آزاد را تاسیس کردیم.بزرگ شده ی شهر مشهد وساکن تهران .وبلاگ نویسی را تقریبا چند هفته ای است که به همراه همسرش محبوبه آب برین شروع کرده است اما درهمین مدت پست های جالبی را در وبلاگش درج کرده .سال هاست در حوزه ی شعر سپید کار می کند و یک مجموعه شعر و یک مجموعه داستان را به چاپ رسانده است .با او در دوران دانشجویی خاطره های خوبی دارم.بسیار با احساس وعاشق مطالعه است.از مطالعه ی وبلاگ او لذت خواهید برد.

9)پویا آریانا:

فرزند شاعر پیشکسوت شهرمان(( مانی آریانا)) و از اعضای فعال انجمن شعر ،خیلی کم حرف و محجوب است.چند ماهی است که وبلاگش را دایر کرده و انصافا خیلی خوب کار کرده است.در شاعری بسیار کم کار است اما در انجمن شعر و وبلاگ نویسی بسیار فعال عمل می کند.

10)پردیس سیاسی و زهرا ملوکی:

از اعضای ثابت و فعال انجمن شعر جوان.در مدتی بسیار کم توانستند در شعر بسیار خوب کار کنند و توجه شاعران با سابقه انجمن را به خود جلب کنند.همیشه با همند و انگار هیچ وقت از هم جدا نمی شوند.شاید به خاطر همین هم اسم وبلاگشان را گذاشته اند ((دوقلوها)).از ثبت وبلاگشان چند روزی بیشتر نمی گذرد اما خیلی زود توانستند جای خود را باز کنند و خودشان را معرفی کنند.

11)میثاق بوالحسنی:

برادر ترانه سرای شهر اراک ((محسن بوالحسنی)) و دانشجوی آموزشکده فنی امیرکبیر است.بیشتر مثل برادرش در حوزه ترانه فعال است.خیلی سریع جدیدترین سروده هایش را در وبلاگش درج می کند.او نیز مثل بیشتر وبلاگ نویسان ادبی شهرمان چند ماهی بیشتر از تولد وبلاگش نمی گذرداما با وبلاگ نویسانی که در حوزه ی ترانه فعالند در ارتباط است.

12)مهدی جهانی:

بر عکس سن کمش بسیار با هوش ، حاضر جواب وتیز بین است.مثل مادرش مهری مهرمنش به شعر و البته نقاشی علاقه ی زیادی دارد.دوستان زیادی مثل من دارد که از نظر سنی از او بزرگ ترند اما هنوز دنیا و رویای کودکی خود را فراموش نکرده .بیش از 5 سال است که با هم دوستیم و من از این رابطه بسیار خوشحالم.حرف ها و شعرهای کودکانه اش را در وبلاگش درج می کند.توصیه می کنم اگر به دنیای درون زیبای یک کودک علاقه دارید وبلاگ مهدی جهانی را حتما بخوانید.

سالروز خدا حافظی فروغ شعر معاصر ایران تسلیت باد

faryadekhamoush — Mon, 19 Feb 2007 14:45:18 GMT

( مهدی اخوان ثالث - مجله سپید و سیاه ,پنجم اسفند 1345)

فروغ در شعرش زندگی میکرد و در زندگی , شعر می سرود , زندگی هنری اش از زندگی عادی اش جدا نبود. یک نفس هر دو فضا را استنشاق می کرد و در بود و نبودش غرق بود و این حادثه برای فروغ مانند حرکتی از یک اتاق به اتاق دیگر بود..

من معتقدم " تولدی دیگر " نه تنها برای فروغ تولد تازه ای بود,بلکه مولود همان شعر زنده و پیشرو امروز ما و تولدی تازه برای شعر پارسی است. روشن ترین دلیل این ادعا آنکه دست اندرکاران شعر جوان,همه آنچنان غرق در ماهیت این تولد شده اند که گویی برای خود ایشان زادن نویی پیدا شده .شعر زمان ما را فروغ درعرض سال هایی اندک ,به شکلی شگفت آور و با قدرت و جسارت تمام,بدون هیچ تجهیز وسپاهی,فتح کرد"پادشاه فتح" شعر ما "نیما" بود و امروز یک فاتح تازه پیدا شده است. شیوه ی نگریستن این فاتح از جهت دیگر است. وی با یک تصادف شهر شعر را نگشوده؛ بلکه با آگاهی و استحقاق کامل قدم به میدان نهاده , ......

.

دو شعر تکراری....

1)

پیش از آنکه بگویم دوستت دارم

دوره گردی بودم

که پس مانده ی نگاه های مردم را

قاطی خرت و پرت های گذشته می کرد

و به همه یثانیه های نیامده اش چوب حراج می زد

پیش از آنکه بگویم دوستت دارم

غریبه ای بودم

که یخدان خاطراتش را

توی خرابه های این شهر

چال کرده بود

#

حالا هر روز

کراوات کهنه ام را مرتب می کنم

کفش های خاکی ام را واکس می زنم

زیر اجاقی را که ندارم کم می کنم

و می روم سر تمام قرارهایی که نیامدی

***********************************

2)

می خواهم پرواز کنم

در افقی از ستاره و نور

در شبانگاه چشم هایی

که خاطره های کودکی ام را

با خود به ارمغان آورده اند

در سکر نگاهی از ترانه و شعر

می خواهم کوچ کنم

پرستو وار

از"سرزمین سترون" نگاه های منجمد

از قبیله ی قاعده هایی

که عقده های نا گشوده ام را به سلابه کشیده اند

##

گوش کن!

نجوایی از آن سوی جنگل های دوردست

ما را می خواند:

" واذا سالک عبادی عنی، فانی قریب" ***

برخیز !

"دستت را به من بده"

سرمای سرانگشتان یخزده ات را به من بده

خستگی ات را به من بده

برخیز!

تا آنسوی دریچه راه درازی در پیش است

__________________

***: آیه ی 186 بقره - قرآن کریم

==============

مصاحبه با فروغ فرخزاد!!!

« بزرگ بود

و از اهالي امروز بود

و با تمام افق هاي باز نسبت داشت

و لحن آب و زمين را چه خوب مي فهميد »

**************

قريب31 سال است كه ديگر « فروغ فرخزاد » - « اين پريشا دخت شعر آدميزادان » – ديگر در ميان ما نيست، او كه نامش « چون سپيده دمي بر پيشاني آسمان » شعر مي درخشد و اشعارش مهرباني و عشق بر قلبها

مي بخشد. 30سال است كه « خانگاه ظهير الدوله » ميزبان كالبديست « كه زير بارش يكريز برف مدفون شد » ميزبان زني كه در كفن انتظار و عصمت خود خاك شد » زني كه « هنوز خاك مزارش تازه است » اما هنوز هم بعد از گذر اين همه ماه ها و سال ها، اشعارش را در تنهايي زمزمه مي كنيم و بر مقصد روانش نامه ي درود مي فرستيم. هر چند ديگر او در ميان ما نيست و جايش در اين بين خالي است اما ديوانش زيور خانه هامان و اشعارش زمزمه ي شبگرديهامان شده است. او كه زنده است تا شعر زنده است .آنچه در ذيل مي خوانيد، مصاحبه اي است نه با خود فروغ كه با جسم و روح اشعارش كه همچنان بر زبان ها جاري و در دل ها ساري است.

" فروغ بامداد"

**************

« چه مهربان بودي اي يار، اي يگانه ترين يار

چه مهربان بودي وقتي دروغ مي گفتي

چه مهربان بودي وقتي كه پلك هاي آينه ها را مي بستي

و چلچراغها را

از ساقه هاي سيمي مي چيدي

و در سياهي ظالم مرا به سوي چراگاه عشق مي بردي… »

**************

1)لطفاً خودتان را براي مخاطبان ما معرفي كنيد.

« و اين منم

زني تنها

در آستانه فصلي سرد

در ابتداي درك هستي آلوده ي زمين … »

2)از تولدتان بگوئيد. از آغاز زيستن در اين دنياي خاكي.

« فاتح شدم

خود را به ثبت رساندم

خود را به نامي در يك شناسنامه مزين كردم

و هستيم به يك شماره مشخص شد

پس زنده باد 678 صادره از بخش 5 تهران »

3)از زادگاهتان چه خاطره ای دارید از كوچه اي كه در آن

بزرگ شديد.

« من از ديار عروسكها مي آيم

از زير سايه هاي درختان كاغذي

در باغ يك كتاب مصور

از فصل هاي خشك تجربه هاي عقيم دوستي و عشق …

… من از ميان ريشه هاي گياهان گوشتخوار مي آيم »

4)در اوقات فراغت به چه كارهايي مشغول مي شويد؟

« دستهايم را در باغچه مي كارم

سبز خواهم شد مي دانم، مي دانم

و پرستوها در گودي انگشتان جوهريم

تخم خواهند كاشت »

5)گاهي اوقات كه دلتان مي گيرد چه مي كنيد؟

« به ايوان مي روم و انگشتانم را

بر پوست كشيده ي شب مي كشم »

6)يك تعريف ساده از «زندگي» برايمان بگوئيد!

« زندگي شايد يك خيابان درازي است كه هر روز

زني با زنبيل از آن مي گذرد

… يا زندگي شايد عبور گيج رهگذري باشد

كه كلاه از سر بر مي دارد

و به يك رهگذر ديگر با لبخندي بي معني مي گويد

صبح بخير! »

7)همچنين از مرگ؟

« … و مرگ آن درخت تناور بود

كه زنده هاي اين سوي آغاز

به شاخه هاي ملولش دخيل مي بستند

و مرده هاي آن سوي پايان

به ريشه هاي فسفريش چنگ مي زدند »

8) شاملو معتقد است «جاودانگي رازش را با تو در ميان نهاد» نظر خودتان چيست؟

« حق با شماست

من هيچگاه پس از مرگم

جرأت نكرده ام كه در آينه بنگرم

و آنقدر مرده ام

كه هيچ چيز مرگ مرا ديگر

ثابت نمي كند »

9)‌«عشق» را چگونه مي بينيد؟

« … و زخمهاي من همه از عشق است

از عشق، عشق، عشق

من اين جزيره ي سرگردان را

از انقلاب اقيانوس

و انفجار كوه گذر داده ام »

10) «جهان امروز» را چگونه توصيف مي كنيد؟

« … و اين جهان پر از صداي حركت پاهاي مردمي است

كه همچنان كه ترا مي بوسند

در ذهن خود طناب دار ترا مي بافند »!

11)چه تعريفي از انسان عصر تكنولوژي و صنعت داريد؟

« انسان پوك

انسان پوك پر از اعتماد

نگاه كن كه دندانهايش

چگونه به وقت جويدن سرود مي خوانند

و چشمهايش

چگونه وقت خيره شدن، مي درند »!

12)آينده ي بشر را چگونه پيش بيني مي كنيد؟

« ما مثل مرده هاي هزاران هزار ساله به هم مي رسيم و آنگاه

خورشيد بر تباهي اجساد ما قضاوت خواهد كرد »

13)مرداب؟

« چه مي تواند باشد مرداب

چه مي تواند باشد جز جاي تخم ريزي حشرات فساد »!

14) دوست داشتن؟

« وقتي كه زندگي من ديگر

چيزي نبود، هيچ چيز به جز تيك تاك ساعت ديواري

دريافتم بايد، بايد، بايد

ديوانه بار دوست بدارم »

15) پنجره؟

« يك پنجره براي ديدن

يك پنجره براي شنيدن

…

يك پنجره براي من كافيست »

16) دوست داريد چه چيزي برايتان هديه بياورند؟

« اگر به خانه من آمدي براي من اي مهربان چراغ بياور

و يك دريچه كه از آن

به ازدحام كوچه ي خوشبخت بنگرم »

17) راستي از خواهرتان چه خبر؟

« او خانه اش در آن سوي شهر است

او در ميان خانه ي مصنوعي ا ش

و در پناه عشق همسر مصنوعي ا ش

و زير شاخه هاي درختان سيب مصنوعي

آوازهاي مصنوعي مي خواند

و بچه هاي مصنوعي مي سازد »

18) چه نصيحتي براي خوانندگان اين مصاحبه داريد؟

« هيچ صيادي در جوي حقيري كه به گودالي مي ريزد

مرواريد صيد نخواهد كرد »!!

19) و اما حرف آخر؟!

« پرواز را به خاطر بسپار

پرنده مردني است »!

.

یا ابوالفضل العباس

faryadekhamoush — Sat, 27 Jan 2007 14:04:18 GMT

میلاد فروغ

faryadekhamoush — Sun, 07 Jan 2007 07:41:18 GMT

سلام.بعداز مدت ها به بهانه ی تولد فروغ .

شرمسار تمام عزیزانی هستم که سر زدند و نبودم

فروغ از بودن تا شدن

فرنود حسني

مانايي و پايداري هر شاعر وابسته به ملزومات خاصي است، كه يكي از آنها حركت و پويايي شاعر از بدو فعاليت تا نهايت مي باشد.از آنجائيكه شعر راستين حاصل جوشش و الهام دروني است و تجلي آن به دست شاعربر روي كاغذ در واقع مؤيد روشن تعريف كروچه از هنر است.ميتوان گفت كه در خلق يك اثر هنري كه مي تواند شعر يا نقاشي و... باشد. يگانگي و تزويج برون و درون خالق آن مهمترين عامل در راه توفيق اثر مي باشد.اين نكته وقتي زيباتر جلوه خواهد كرد كه اين يگانگي همزمان و منطبق بر يك خط پويا و رو به جلو باشد تا روح جستجوگر هنرمند را از افتادن در دام ثبات رهايي بخشد و او را در يافتن حرفها و راههاي تازه ياري كند.گواينكه هر انساني داراي جهان بيني خاص خودش مي باشد و اصولا معرفتي كه يك هنرمند علي الخصوص يك شاعر نسبت به دنياي اطرافش پيدا مي كند وتعهدي كه نسبت به جامعه در قبال هنرش احساس ميكند موثرترين فاكتور در ساختن شخصيت و هويت انديشه و قلم او خواهد بود شاعران و هنرمنداني كه توانسته اند مرزهاي سنت را بشكافند و سرزمين نوآوري و تجدد را فتح كنند همواره به اصل حركت اعتقاد داشته اند ايشان دريافته اند كه هرگونه خرق عادت و ابداع موثر در درجه اول به كوشش شاعر براي مطالعه و تحقيق و وسعت ديد او نياز دارد.اگر نيما در آغاز حركت بيروني از يوش به تهران نمي آمد و دعوي شعر نو را به گوش همگان نمي رساند چه بسا كه امروز حتي نامي هم از او به گوش ما نمي رسيد .پس گام اول را مي بايستي براي شكستن چهارچوب هاي بيروني محاط كننده برداشت و گام بعدي را براي هماهنگ و همساز كردن بيرون با درون .

تطبيق تفكر و انديشه و روح با آموزه ها و برداشت هايي كه حاصل جهان بيني و معرفت شناختي جامعه و دنيا است در واقع شاعر راستين به دنبال كشف و يافتن روابطي است كه هنوز چراغ انديشه و تخيل ديگري بر آن نتابيده تا آنها را با خمير مايه و استعدادي كه دارد شكل دهد و چون هر شاعر كيفيات روحي و حالات ذهني خاص خود دارد كه حاصل و برآيند مراحل مختلف زندگي و رشد و تكامل فكري و عاطفي و تربيت خانوادگي و اجتماعي اوست به روشني مي توان خط پيشرفت و حركت را در بررسي تمام آثارش يافت و از ديگران متمايز كرد.فروغ فرخزاد نمونه بارز يك شاعر راستين است .فروغ در ابتدا فقط بوداما خودش را پرورش داد رشد كرد و مبارزه كرد تا فروغ شد.فروغي كه خود را دست وپا بسته واسيرمي ديد با گذشتن و جستن از ديوار و عصيان در برابرزبان دست و پاگيري كه زبان خودش نبود دوباره متولد شد و به ايمان رسيد و ايمان نقطه تمام شدن است نقطه رسيدن و بلوغ . ايمان به سردي يك فصل !!

در اين مقاله سعي شده تا حركت پويا و قابل تطبيق را در ساختار بيروني و دروني شعر فروغ مورد بررسي قرارگيرد و تأ ثيرات متقابل اجتماع بر انديشه و بلوغ شاعر و شعر او شناخته شود.

از فروغ فرخزاد پنج مجموعه شعر در اختيار است .اسير، ديوار، عصيان، تولدي ديگرو ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد.

اگر بخواهيم بافت انديشه فروغ را در اين پنج اثر بشكافيم و ردپاي فروغ جوان (از نظر سن شناسنامه اي و سن شاعري) تا فروغ بالغ(به گفته خودش سي سالگي) را دنبال كنيم با سه مرحله و پله مواجه مي شويم مرحله اول شامل كتابهاي اسير ،ديوار و عصيان است. مرحله دوم نيمه ابتدايي كتاب تولدي ديگر است و دوره سوم نيمه پاياني تولدي ديگربه همراه ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد را شامل مي شود.البته نبايد از اين موضوع غافل ماند كه روح اسا ساً شاعرانه اي كه فروغ داشت هيچگاه از هويت جستجوگر و كنكاش كننده خود در هيچ يك از اين سه مرحله دور نشد. هركدام از مجموعه هاي اسير،ديوارو عصيان به ترتيب در سال هاي 1331،1336،1338 به دست چاپ سپرده شده اند .ما در اين مرحله از شاعري فروغ با افكار و گفتار يك جوان 18 تا 25 ساله برخورد مي كنيم .تمام تجربيات و گاه كشف هاي كلامي حاكي از دنياي محدود و پر از بن بستي است كه نتيجه آن نوشته شدن يك سري اشعار نه چندان قوي وپرمايه است زندگي و سرگذشت او نيز همانطور كه خودش گفته همچون همگان است كه يك سري اتفاقات ثابت و قراردادي را تجربه مي كنند «مثل توي حوض افتادن دوره بچگي يا مثلاً تقلب كردن دوره مدرسه ، عاشق شدن دوره جواني ، عروسي كردن،از اين جور چيزها ديگر»

فروغ از سال 1326 يعني زماني كه سيزده ،چهارده ساله بود اينگونه ياد كرده است« خيلي غزل مي ساختم و هيچ وقت چاپ نكردم.همينطوري غريزي در من مي جوشيد روزي دو،سه تا توي آشپز خانه ،پشت چرخ خياطي ، همين طور

مي گفتم.خيلي عاصي بودم همين طورمي گفتم .چون همين طور ديوان بود كه پشت ديوان مي خواندم و پر مي شدم و به هر حال استعدادكي هم داشتم.ناچاربايد يك جوري پس مي دادم . نمي دانم كه اينها شعر بودند يا نه فقط مي دانم كه خيلي«منِ» آن روزها، صميمانه بودند و مي دانم كه خيلي هم آسان بودند . من هنوز ساخته نشده بودم زبان و شكل خودم را و دنياي فكري خودم را پيدا نكرده بودم.»

«آن من ديوانه عاصي/دردرونم هايهومي كرد /مشت بر ديوارها مي كوفت/روزني را جستجو ميكرد.»

دوران دبيرستان فروغ در دبيرستان خسرو خاورگذشت و او بعد از آنجا به هنرستان بانوان رفت و زير نظر بهجت صدر و علي اصغرپتگر آموزش نقاشي ميبيند.با سهراب سپهري ونهري رخشا در همين دوره آشنا شد و در رشته خياطي نيز تجربياتي كسب كرد.

فروغ در سال 1329 و در حالي كه تنها 16 سال داشت با پرويزشاپور ازدواج كرد با كسي كه پانزده سال از او بزرگتر بود و يكسال بعد پسرش كاميار به دنيا آمد اين اتفاقات در زندگي او شايد به نوعي آغازگر اولين تنش ها و تغييرات فكري در فروغ باشد. با گذشت زمان و گسترده تر شدن نقشهاي اجتماعي ؛ او ديگر يك دختر بچه دبيرستاني نيست او بايد نقش يك همسر را براي مردي كه پانزده سال از خودش بزرگتراست و نقش مادر را براي پسري شانزده سال كوچك تر از خودش بازي كند. در همين سالها اتفاق مهم ديگري نيز براي او رخ مي دهد ترك تهران و رفتن به اهواز.

«شهريست در كناره آن شط پرخروش/با نخلهاي در هم و پر ز نور/شهريست در كناره آن شط و قلب من/ آنجا اسير پنجه يك مرد پر غرور»

فروغ در مدت يكسالي كه با پرويز زندگي كرد بر گستره مطالعات خود افزود به فريدون توللي و مشيري علاقمند مي شود و آثار شارل بودلر و كنتس دو نوآي را مطالعه مي كند و كم كم مايه هايي از انديشه و افكاري را كه بعدها در اشعارش بروزمي دهد در او شكل مي گيردگستره ديد اوبه اطرافش وسيعترميشود

«آرزوي من آزادي زنان ايران وتساوي حقوق آنها با مردان است .من به رنجهايي كه خواهرانم در اين مملكت در اثر بي عدالتي هاي مردان مي برند كاملاً واقف هستم و نيمي از هنرم را براي تجسم دردها و آلام آنها به كار

مي برم ...» شايد بتوان نتيجه گرفت دور افتادن او در شهري غريب در آن حال و هوا و سن و اختلاف سني او با پرويز حاصل رشد چنين افكاري در او باشد كه نمود شخصي آن مي تواند جدايي او از پرويز شاپور باشد.شايد علاقه ها و دلبستگيهاي فروغ چيزي وراي يك زندگي معمولي باشد كه نمي تواند به آنها برسد.

«بعد از موزيك به سينما علاقه دارم.متاسفانه در شهري كه فعلاً زندگي مي كنم از نعمت ديدن يك فيلم خوب هميشه محرومم»

فروغ در شعر افسانه تلخ اين احساس غربت را چنين روايت كرده است:«نه اميدي كه بر آن خوش كنم دل/نه پيغامي نه پيك آشنايي/ نه در چشمي نگاه فتنه

سا زي/نه آهنگ پر از موج صدايي»

فروغ درباره زندگي با پرويز شاپور و جدايي از او چنين مي گويد:«آن عشق و ازدواج مضحك در شانزده ساگي پايه هاي زندگي آينده مرا متزلزل كرد.»

شايد شعر گريز و درد به روشني تصوير گر لحظاتي باشد كه فروغ آنها را چنين ياد مي كند.

«رفتم،مرا ببخش و مگواو وفا نداشت/راهي به جزگريز برايم نمانده بود/اين عشق آتشين پر از درد و اميد/در وادي گناه و جنونم كشانده بود…»

همچنين شعرهاي« گمگشته» و «خسته» به خوبي مؤيد روزهاي تيره و تاري هستند كه فروغ در آنها با مشكلات دست و پنجه نرم مي كند.اما چيزي كه در اين ميان او را دلگرم و اميدوار نگه داشته وجود پسرش كاميار است .

او مي گويد:« بيش از همه چيز و بالاتر از همه چيز به هنرم و بعد به پسرم علاقه دارم و آرزويم اين است كه پسرم وقتي بزرگ شد يك شاعر يا يك نويسنده بشود.»

نجوا هاي او با فرزندش در شعر «ديو شب»

«لاي لاي،اي پسر كوچك من/ديده بر بند كه شب آمده است /ديده بربند كه اين ديو سياه/خون به كف،خنده به لب آمده است»

يا دلمشغولي هاي مادرانه اش در شعر «بيمار»

«طفلي غنوده در بر من بيمار/ با گونه هاي سرخ تب آلود/ با گيسوان در هم آشفته/تا نيمه شب از درد نياسوده.»

اما نكته مهم اينجاست كه با وجود همه اينها فروغ از ميان شعر و زندگي اولي را برگزيد.در شعر «خانه متروك» مي نويسد:

« دانم اكنون كز آن خانه دور/ شادي زندگي پر گرفته/ دلم اكنون كه طفلي به زاري/ماتم از هجر مادر گرفته/ ليك من خسته جان و پريشا ن مي سپارم ره آرزو را/ يار من شعر و دلدار من شعر/ مي روم تا به دست آورم او را»

شعر براي او مثل دوستي است كه وقتي به او مي رسد مي تواند به راحتي با او درد دل كند.فروغ شعر را جفتي مي داند كه او را كامل مي كند مثل پنجره اي كه هروقت به طرفش مي رود خود به خود باز مي شود.فروغ شعر را وسيله اي يافته براي ارتباط با هستي ، با «وجود» به معني وسيعش ؛ همزاد پنداري او با شعر تا حدي است كه مدعي مي شود« تنها وقتي كه شعر مي گويم مي توانم ادعا كنم كه من هم هستم يا من هم بودم».جستجو هاي فروغ وقتي به موفقيت و سرانجام مي رسد كه او در شعرش مي تواند خودش را پيدا كند.اين يافتن« خود» در قبال چيست؟ اين يافتن يا يافته شدن در واقع همان خودشناسي شاعرانه اي است كه فروغ را به سمت شعري اجتماعي و مردمي هدايت مي كند رسيدن او به تفكرو انديشه و زباني است كه شعرش را از يك سري گفتارها ي رمانتيك و بعضاً تراژيك به سوي زبان و محتوايي آگاهانه و با بينش روشن اجتماعي سوق مي دهد. شايد ساده ترين راه دريافت چنين پيشرفتي درشعر فروغ بررسي و پي گيري دايره واژگاني است كه فروغ در سير مراحل شاعرانگي خود تجربه كرده؛واژه ها و تركيبات و تعابير و تصاوير اشعار سه مجموعه اسير، ديوارو عصيان در مقايسه با آثار بعدي فروغ به شدت دچار ضعف هستند و ثبات و قوام لازم را در ساختار اشعار ايجاد نكرده اند و اين در حالي است كه فروغ تولدي ديگر و ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد داراي دايره واژگان گسترده اي است.او پابه پاي گسترش حوزه ديد و انديشه، زمينه داخل كردن تعابير و تصاويري را در شعرش فراهم كرده كه در بسياري جاها زيبايي شعر مديون كاركرد اين عناصر در بافت شعر است. در واقع رشد طولي و عرضي يا به تعبير ديگر رشد و نمو هماهنگ به زيبايي در سير تكاملي فروغ ملموس است. به طور مثال «منِ» فردي و محدودي كه در اشعارسه مجموعه اول فروغ وجود دارد.

«باز هم از چشمه لبهاي من/ تشنه اي سيراب شد،سيراب شد/ باز هم در بستر آغوش من / رهروي در خواب شد،در خواب شد»

يا شمار نفراتي كه در «ما»ي فروغ جاي مي گيرند به بيش از دو نفر نمي رسد يعني محدوديت در حد يك«من» و«او»ي فردي

«او به من مي گويد اي آغوش گرم/ مست نازم كن،كه من ديوانه ام/ من به مي گويم كه اي ناآشنا/ بگذر از من ،من ترا بيگانه ام»

با رشد انديشه وتفكرشاعر در در آيه هاي زميني به يك ماي وسيعتر و

گسترده تر مي رسد سخن گفتن از «مردم» حكايت ازآن دارد كه توجه شاعر از دردهاي كوچك فردي به دردهايي كه روح جمعي جامعه از آن رنج مي برد معطوف شده است. فروغ توانست علاوه بر شكافتن پيله محدود وكوچكي كه ذهن او را فرگرفته بود در نمود بيروني نيز از چهارچوب ديوارهاي خانه اي كه علاوه بر اسارت فيزكي، اسارت معنوي را براي او به بار آورده رهايي يابد و با عصيان در برابر خود در راه گشايش پنجره هاي جستجو به سمت اجتماع موفق باشد و اين خود يكي ازراههاي تشخيص روح جستجو گر فروغ است.

«تمام روز در آينه گريه مي كردم/ بهار پنجره ام را / به وهم سبز درختان سپرده بود/ تنم به پيله تنهاييم نمي گنجيد»

فروغ در جايي از اينكه ديگر كسي به فتح نمي انديشد شكوه مي كند و در جاي ديگر از كسي كه به خانه اش خواهد آمد چراغي مي خواهد و دريچه اي تا به وسيله اين دو بتواند روشن بينانه تر و نه روشنفكرانه تر به ازدحام كوچه خوشبخت كه كنايه و طنزي است تلخ از اجتماع نگاه كند.

« اگر به خانه من آمدي براي من اي مهربان چراغ بيار/ويك دريچه كه از آن /به ازدحام كوچه خوشبخت بنگرم»

يكي ازنكاتي كه ذكر آن خالي از لطف نيست توجه به سير گرايش تفكر و منطق گرايي در شعر فروغ است شعر احساساتي و پر از نوسان اوايل كار فروغ در زمان بلوغ شاعرانگي او روندي منطقي و فكرشده پيدا مي كند. فروغي كه در حال تجربه است و چون به پختگي لازم نرسيده در مقابل پديده ها و مسائل زندگي فرافكني مي كند و خيلي راحت ميدان را خالي مي كند . شعر گريز و درد نمونه بارز اين نوع از افكار فروغ جوان است.

«رفتم،مرا ببخش و مگو او وفا نداشت/ راهي به جزگريز برايم نمانده بود/ اين عشق آتشين پر از درد و بي اميد/ در وادي گناه و جنونم كشانده بود»

يا در چند بند پايين تر مي گويد:

«من از دو چشم روشن و گريان گريختم/ از خنده هاي وحشي طوفان گريختم/ از بستر وصال به آغوش سرد هجر/ آزرده از ملامت وجدان گريختم»

اما فروغ تولدي ديگر يا ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد صبورتر و متفكرتر و بزرگتربا پديده هاي اطراف برخورد مي كند او به اين نتيجه رسيده است كه بالاخره كسي مي آيد كه مثل هيچ كس نيست و همه چيز را بين همه كس قسمت مي كند.

«من خواب ديده ام كه كسي مي آيد/.../و باغ ملي را قسمت مي كند/ و شربت سياه سرفه را قسمت مي كند/.../ و سهم ما را هم مي دهد/من خواب ديده ام»

او برخورد انفعالي با مسائل را ترك مي كند و از خود اينگونه مي پرسد«چرا توقف كنم،چرا؟»

او به كشف اين نكته نائل مي شود كه «نهايت تمامي نيروها پيوستن است، پيوستن به اصل روشن خورشيد»وخود را در قبال تبار خوني گلها متعهد به زيستن مي داند پس براي پيوستن به اصل روشن خورشيد حركت مي كند و به توقف شك مي كند،«چرا توقف كنم؟»

كلي نگري تك بعدي و جزيي نگري چند بعدي و انديشه مدار نكته ديگري است كه در سير تحول و تكامل شعري فروغ قابل ذكر است. فروغ دوران اسير ،ديوار وعصيان در برخورد با عناصر محوري شعرش بسيار كلي نگرو عاميانه و سطحي برخورد مي كند. مروري بر كاركرد عنا صري چون «عشق»،«شب»،«ستاره»،«شمع»،«قطره هاي الماس»،«دريچه» و …در اين دسته از اشعار و مقايسه آنها در شعر هاي تولدي ديگر و ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد نشان دهنده عميق شدن كاركرد آنها در زبان رشد يافته و جستجو گر فروغ مي باشد. علاوه بر اين دسته از كلمات فروغ باني ورود بسياري از واژه ها ي بلا استفاده به گستره شعر نو بود كه همخوني و هماهنگي آنها با زبان فروغ نقش متقابل در جهت قوام و توفيق اشعار او داشته اند.عشقي كه فروغ در شعر ديوار از آن دم مي زند با تكيه بر حركت و گسترش و تكامل انديشه او از حد يك عشق سطحي و خصوصي خارج مي شود و به عشق بزرگتر و كاملتر بدل مي شود يا در برخورد با«شب»او از توصيف شب در شعر خواب

«شب بر روي شيشه تار/ مي نشست آرام،چون خاكستر تب دار»

به حدي پيش مي رود كه مي تواند در شعر« پرنده مردني است» با انگشتانش پوست كشيده شب را لمس كند.

«به ايوان مي روم و انگشتانم را/ بر پوست كشيده شب مي كشم»

«من در شعرم، بيشتر از هرچيز ديگر،سعي مي كنم نقصي را كه مي شود اسمش را كمبود كلمات گوناگون ناميد. شعر ما مقداري سنت به دنبال دارد،كلماتي دارد كه مرتب در شعر دنبال مي شود. اينها مفهوم خودشان را از دست داده اند و در گوش ما ديگر مفهومشان اثر واقعي خودش را ندارد. در ثاني ، كلمه هايي كه سنت شعري به دنبال دارند با حس شعري امروز نا جور در نمي آيند، بخاطر اينكه زندگي عوض شده و مسائل تازهاي مطرح شده كه حسهاي تازه اي به ما مي دهد و ما به خاطر بيان اين حسها احتياج به يك مقدار كلمات تازه اي داريم كه چون در شعر نبوده اند در شعر آوردنشان خيلي مشكل است من سعي مي كنم اين كلمات را وارد شعر بكنم و فكر مي كنم اين كار درستي هم هست چون شعر امروزاگر قرار باشد شعر جاندار و زنده اي باشد بايد از اين كلمات استفاده كند و آنها را در خودش به كار گيرد.»

مسئله ديگري كه راهي است در جهت شناخت و بررسي سير تكاملي فروغ محدوديت دنيا و دغدغه هاي شاعر كتابهاي اسير ، ديوار و عصيان است و اين در حالي است كه فروغ در تولدي ديگر و ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد داراي نگرانيهايي بيشتر و عميق تري است. فروغي كه درابتدا خود را در آيينه خود مي بيند و در انتها «خود» را در آيينه اجتماع پيدا مي كند بنابر اين رويكردها و عمق نگاهش به «خود»از سطح محدود من به مفهومي كلي و عام مي رسد او خود را كلي تر و پيوسته تر نسبت به جامعه و با جامعه مي بيند.به سطور زير توجه كنيد:

« سينه اي ، تا كه بر آن سر بنهم/ دامني ،تا كه بر آن ريزم اشك/ آه اي آنكه غم عشقت نيست / ميبرم بر تو و بر قلبت رشك/

يا:« روز اول پيش خود گفتم / ديگرش هرگز نخواهم ديد/ روز دوم بازمي گفتم / ليك با اندوه و با ترديد

وبا اشعار زير مقايسه كنيد

«ديگر خيالم از همه سو راحتست/آغوش مهربان مام وطن/ پستانك سوابق پر افتخار تاريخي/لالايي تمدن و فرهنگ/ و جق و جق جقجقه قانون.../ آه / ديگر خيالم از همه سو راحتست»

يا:

چه مردماني در چار راهها نگران حوادثند/ و اين صداي سوت هاي توقف / در لحظه اي كه بايد ،بايد،بايد/مردي به زير چرخ زمان له شود/ مردي كه از كنار درختان خيس مي گذرد»

تا به تحول مسائل و مواردي كه موجبات نگراني و تشويش خاطر و دغدغه در شعر فروغ كه خود در بعضي مواقع عامل اصلي در سرايش يك شعر هستن پي ببريد.

فروغ پرسشگر بود او در تمام دوران شاعري خود اين خصيصه را ترك نكرده است توجه و دقت در اشعار او نشان مي دهد كه او هميشه سوالي در ذهن شعر خود نهفته دارد شايد كميّت پرسشها در اشعار فروغ زياد دستخوش تغيير و تفاوت نشده باشد .اما با بررسي سه مرحله دوران شعر سرايي او مي توان به رشد محسوس پرسش ها از جنبه كيفي در دو مرحله اول پي برد اما جالب توجه اينجاست كه كيفيت و چگونگي پرسشهاي طرح شده توسط در اشعارفروغ در مرحله سوم شعري او به ناگاه و همگام با همان روند رو به رشدي كه پيش از اين به آن اشاره شد چنان تغيير مي كند كه تأ ثير شگرفي را بر محتواي شعر او مي گذارد. مقايسه اين پرسشها به زيبايي نشان مي دهد كه تا چه حد نگرش فروغ متحول شده است و او را از سطح سوالاتي سطحي و ساده مثل:

«جز غم چه مي دهد به دل شاعر/ سنگين غروب تيره و خاموشت؟/ جز سردي و ملال چه مي بخشد / بر جان دردمند من آغوشت؟»

« اي ستاره ها چه شد كه در نگاه من/ ديگر آن نشاط و نغمه و ترنه مرد؟/ اي ستاره ها چه شد كه بر لبان او/ آخر آن نواي گرم عاشقانه مرد؟»

«مردمان از يكديگر آهسته مي پرسند/ كيست پس اين دختر خوشبخت؟»

به جايي مي رسد كه در ذهن شاعرانه اش سوالاتي با ژرفنا و محتوايي مثل سوالات زير نقش مي بندد

«چرا توقف كنم،چرا؟»

«من از كجا مي آيم؟/ كه اينچنين به بوي شب آغشته ام»

«چرا نوازش را به حجب گيسوان با كرگي بردند؟»

«وقتي كه در آسمان دروغ وزيدن مي گيرد/ ديگر چگونه مي شود به سوره هاي رسولان سر شكسته پناه آورد؟»

فروغ در مصاحبه اي كه سال 1345 با صدر الدين الهي در مجله سياه و سپيد انجام داده با بيان زيبايي به روند رشد و قوت شاعرانگي خود اشاره داشته

«آن وقتها -يعني قبل از سال 1342 - شعر را باور نداشتم اين كه مي گويم باور نداشتم باز خودش مراحلي دارد . زماني بود كه من شعرم را به عنوان يك وسيله تفنن و تفريح مي پنداشتم ، وقتي از سبزي خرد كردن فارغ مي شدم پشت گوشم را مي خاراندم و مي گفتم :خوب بروم يك شعر بگويم . بعد زماني ديگر بود كه حس مي كردم اكر شعر بگويم چيزي به من اضافه مي شود وحالا مدتي است كه هروقت شعر مي گويم فكر مي كنم چيزي از من كم مي شود يعني من ا ز خودم چيزي را مي تراشم و به دست ديگران مي دهم. براي همين است كه شعر به صورت يك كار جدي برايم مطرح شده و حالا روي آن تعصب دارم»

فروغي كه به حركت و تكامل مي انديشد مثل رودي كه اگر راهش بسته باشد به هر نحوي راهش را مي گشايد و به پيش مي رود در سال 1335 تصميم به ترك ايران مي گيرد او علت سفرش را اينچنين بيان مي كند :

«فشار زندگي، فشار محيط و فشار زنجير هايي كه به دست و پايم بسته بود و من با همه نيرويم براي ايستادگي در مقابل آنها تلاش مي كردم خسته و پريشانم كرده بود . من مي خواستميك زن يعني يك بشر باشم. من مي خواستم بگويم كه من هم حق نفس كشيدن و حق فرياد زدن دارم… و من به خاطر اينكه انرژي و نيروي تازه اي براي بازهم خنديدن كسب كنم ناگهان تصميم گرفتم كه مدتي از اين محيط دور شوم.»

مطمئناً سخن به گزاف نرفته اگر بگوييم تأ ثيرات اين سفر در روند رشد فكري و شعري او موثربوده است. فروغ فرخزاد در كتاب حرفهايي با فروغ فرخزاد با يك مرور كلي بر آثارش از آنچه بوده و آنچه شده سخن گفته است . او كتابهاي ديوار و عصيان را دست و پازدني مأ يوسانه در ميان دو مرحله زندگي معرفي مي كند و آنها را آخرين نفس زدنهاي پيش از يك نوع رهايي مي داند او مي گويد :

«در جواني احساسات ريشه هاي سستي دارند ،فقط جذبه شان بيشتر است. اگر بعداً بوسيله فكر رهبري نشوند و يا نتيجه تفكر نباشند خشك مي شوند و تمام

مي شوند.من به دنياي اطرافم به اشياي اطرافم و آدمهاي اطرافم و خطوط اصلي اين دنيا نگاه كردم ، آن را كشف كردم و و قتي خواستم بگويمش ديدم كلمه لازم دارم كلمه هاي تازه كه مربوط به همان دنيا مي شود آگر مي ترسيدم مي مردم اما نترسيدم كلمه ها را وارد كردم»

«همه مي ترسند/همه مي ترسند،اما من و تو / به چراغ و آب و آينه پيوستيم/و نترسيديم»

شقانه فرخزاد

ای شب از رویای تو رنگین شده
سینه از درد توام سنگین شده
ای به روی چشم من گسترده خویش
شادیم بخشیده از اندوه بیش
همچو بارانی که شوید جسم خاک
هستیم ز آلودگی‌ها کرده پاک
ای تپش‌های دل سوزان من
آتشی در سایه‌ی مژگان من
ای ز گندمزارها سرشارتر
ای ز زرین شاخه‌ها پربارتر
ای در بگشوده بر خورشیدها
در هجوم ظلمت تردیدها
با توام دیگر ز دردی بیم نیست
هست اگر، جز درد خوشبختیم نیست

این دل تنگ من و این بار نور؟
هایهوی زندگی در قعر گور؟

ای دو چشمانت چمنزاران من
داغ چشمت خورده بر چشمان من
پیش از اینت گر که در خود داشتم
هر کسی را تو نمی‌انگاشتم

درد تاریکیست درد خواستن
رفتن و بیهوده خود را کاستن
سر نهادن بر سیه دل سینه‌ها
سینه آلودن به چرک کینه‌ها
در نوازش، نیش ماران یافتن
زهر در لبخند یاران یافتن
زر نهادن در کف طرارها
گمشدن در پهنه‌ی بازارها

آه، ای با جان من آمیخته
ای مرا از گور من انگیخته
چون ستاره، با دو بال زرنشان
آمده از دوردست آسمان
از تو تنهاییم خاموشی گرفت
پیکرم بوی هماغوشی گرفت
جوی خشک سینه‌ام را آب، تو
بستر رگهام را سیلاب، تو
در جهانی اینچنین سرد و سیاه
با قدمهایت قدمهایم به راه

ای به زیر پوستم پنهان شده
همچو خون در پوستم جوشان شده
گیسویم را از نوازش سوخته
گونه‌هام از هرم خواهش سوخته
آه، ای بیگانه با پیراهنم
آشنای سبزه زاران تنم
آه، ای روشن طلوع بی‌غروب
آفتاب سرزمین‌های جنوب
آه، آه ای از سحر شاداب‌تر
از بهاران تازه تر سیراب‌تر
عشق دیگر نیست این، این خیرگیست
چلچراغی در سکوت و تیرگیست
عشق چون در سینه‌ام بیدار شد
در طلب پا تا سرم ایثار شد
این دگر من نیستم، من نیستم
حیف از آن عمری که با من زیستم
ای لبانم بوسه‌گاه بوسه‌ات
خیره چشمانم به راه بوسه‌ات
ای تشنج‌های لذت درتنم
ای خطوط پیکرت پیراهنم
آه می‌خواهم که بشکافم ز هم
شادیم یکدم بیالاید به غم
آه، می‌خواهم که برخیزم زجای
همچو ابری اشک ریزم هایهای

این دل تنگ من و این دود عود؟
در شبستان، زخمه‌های چنگ و رود؟
این فضای خالی و پروازها؟
این شب خاموش و این آوازها؟

◘◘◘

ای نگاهت لای لای سِحربار
گاهوار کودکان بیقرار
ای نفسهایت نسیم نیمخواب
شسته از من لرزه‌های اضطراب
خفته در لبخند فرداهای من
رفته تا اعماق دنیاهای من

ای مرا باشور شعر آمیخته
اینهمه آتش به شعرم ریخته
چون تب عشقم چنین افروختی
لاجرم شعرم به آتش سوختی

دلم برای باغچه میسوزد "

کسی به فکر گلها نیست

کسی به فکر ماهی ها نیست

کسی نمیخواهد باور کند که باغچه دارد می میرد.

که قلب باغچه زیر آفتاب ورم کرده است

که ذهن باغچه دارد آرام آرام

از خاطرات سبز تهی می شود.

و حس باغچه انگار چیزی مجرد است

که در انزوای باغچه پوسیده ست.

و از میان پنجره های پریده رنگ خانه ی ماهی ها

شبها صدای سرفه می آید

حیاط خانه ما تنهاست

پدر می گوید :

" از من گذشته ست از من گذشته ست

من بار خود را بردم و کار خود را کردم"

و در اتاقش از صبح تا غروب

یا شاهنامه می خواند

یا ناسخ التواریخ

پدر به مادر می گوید :

" لعنت به هر چه ماهی و هر چه مرغ "

من که بمیرم دیگر چه فرقی می کند که باغجه باشد یا نباشد.

برای من حقوق تقاعدی کافی ست.

مادر تمام زندگی اش سجاده ایست گسترده

در آستان وحشت دوزخ

مادر همیشه در ته هر چیزی

دنبال جای پای معصیتی می گردد

و فکر می کند که باغچه را کفر یک گیاه

آلوده کرده است مادر گناهکار طبیعی ست.

مادر در انتظار ظهور است و بخششی که نازل خواهد شد

برادرم به باغچه می گوید قبرستان

برادرم به اغتشاش علفها میخندد

برادرم به فلسفه معتاد است

او مست می کند و مشت می زند به درو دیوار

و سعی می کند که بگوید بسیار دردمند و خسته و مایوس است .

و خواهرم که دوست گلها بود

و حرفهای ساده قلبش را

وقتی که مادر او را میزد

به جمع مهربان و ساده آنها می برد

و گاه گاه خانواده ماهی ها را

به آفتاب و شیرینی مهمان میکرد....

او خانه اش در آنسوی شهر است

او در میان خانه مصنوعیش

و در پناه عشق همسر مصنوعیش

و زیر شاخه های درختان سیب مصنوعی

آوازهای مصنوعی می خواند

و بچه های طبیعی می سازد

او هر وقت که به دیدن ما می آید

و گوشه های دامنش از فقر باغچه آلوده میشود

حمام ادکلن می گیرد.

حیاط خانه ما تنهاست

من از زمانی که قلب خود را گم کرده است می ترسم

و از تصور بیهودگی این همه دست

من مثل دانش آموزی که درس هندسه اش را دیوانه وار دوست میدارد

تنها هستم

و فکر میکنم که باغچه را میشود به بیمارستان برد

من فکر میکنم .....

من فکر میکنم.....

و قلب باغچه زیر آفتاب ورم کرده است

و ذهن باغچه دارد آرام آرام

از خاطرات سبز تهی می شود.

زهرا حیدری

faryadekhamoush — Thu, 17 Aug 2006 13:46:18 GMT

"زهرا حیدری" یک از شاعران سپیدگوی شهرستان شازند ازتوابع شهر اراك است. مثل دوست و همکلاسی اش "راضیه بهرامی "( قبلا او و مجموعه شعرش را معرفی کردم) بسیار زیبا شعر می گوید.در سال 1352 در خرم آباد چشم بر

عرصه ي وجود مي گشايد و سال ها بعد در رشته ي مطالعات اجتماعي فارغ التحصيل

مي شود. 3 شعر از اشعارش را را برایتان انتخاب کرده ام :

۱)

رد معطر و نجیب ترا گم کرده ام

از ازدحام این همه بو

به جا نمی آورم سرفه هایت را

در گستاخی این همه صدا

اینجا پر از سلاح هایی است

که در خدا حافظ تو جان می گیرند

و کبوتران چاهی دلتنگی

که از دهان تو پر می کشند

و در کرانه های خاکستری گم می شوند

برای دیدنت از بلندی های زاگرس بالا می روم

هوای پاک سر می کشم

و تا ته دره های مسموم غرب می دوم

کلیدی نیست، قفلی نیست

عروسک های چینی دروازه های همه ی شهر ها را

گشوده اند

حالا بلوط های سوخته جوانه زده اند

من در منطقه ی آزاد تجاری بانه قدم می زنم

تو همنفسانت را تشییع می کنی

و جنگ موزیانه ترا تعقیب

۲)

نه آن خروس خوان مبارک،

نه دست های تو

پایانی نیست هذیان های شبانه را

نه پنجره ی سیاه درختان

ازمرزهای پنجره ام پا می کشند

نه پرده های بی تفاوت توری ،

هراس مرا کم....

و این چراغ خواب قرمز کوچک

که عمق سایه های اتاقم

به گور های دسته جمعی این شهر،

پیوند می زند

همه ی ظرف ها را شسته ام،

و زیـبایی دستانم را

و با زبری سر انگشتانم

چسبیده ام به این پتوی مخطط کُرکی

که دیگر به ماه اعتقادی ندارم!

۳)

می توانیم به همان غار قدیمی برگردیم

میوه هایمان را قسمت،

و شانه به شانه ی هم

در تماشای ماه شریک شویم

# تو از شکار آهوان چابک برگردی

من گرمی اجاقت شوم

# تو گله ها را به دشت های دور ببری

من،

در لالایی هایم برای پُِر آبی چشمه ها دعا کنم

# تو گندم بکاری

من بوی نان تازه شوم....

می توان...اما کمی دیر است

نه ماشین های چرخ گوشت

انگشت های مرا پس می دهند

نه ارّه های بی ترحّم برقی ،بازوان ترا

ما مانده ایم و کودکی که دستش به پانزدهمین دکمه ی آسانسور نمی رسد.

غروب بامداد

faryadekhamoush — Wed, 26 Jul 2006 14:47:18 GMT

سالروز غروب بامداد گرامی باد

" از بیم ها پناهی می جستم

به شارستانی که از هر شفقت عاری بود و

در پس هر دیوار

کینه یی عطشان بود

گوش با آوای پای رهگذری

و لختی هر خنجر

غلاف سینه یی می جست ،

و با هر سینه ی مهربان

داغ خونین حسرت بود.

تا پناهی از بیم باشد

مهربانی نیافتم

تا پناهی

از ریشخند امیدم باشد. "

ا.بامداد

*********************************

یادش بخیر هنوز یک ماهی به طلوع خورشید بامداد 85 مانده بود که در منزل یکی از اقوام در تهران شور عجیبی به دلم افتاد تا به امامزاده طاهر بروم و به بزرگان مدفون در این مکان زیبا ومقدس ادای احترامی کنم.بدون درنگ راه گوهر شهر کرج را در پیش گرفتم .همینطور که از پشت شیشه ی مترو منظره های اطراف را نگاه می کردم ، شعر های احمد شاملو را زمزمه می کردم.فهمیدم پیرمرد عصا بدستی که روبرویم نشسته با این شعر ها آشناست.

"رفتی امامزاده ما رو هم دعا کن " پیرمرد به سختی حرف می زد و نمی دانم چطور شعر ها را شنیده بود و با آن سن و سال از کجا شاملو را می شناخت؟.به کرج که رسیدیم زن میانسالی کخ کنار پیر مرد نشسته بود دست او را گرفت و به آهستگی از واگن مترو خارج شدند و من فقط یک ایستگاه با خانه ی ابدی جمعی از بزرگترین هنرمندان و ادیبان این مملکت فاصله داشتم .به امامزاده که رسیدم فقط چند نفری را دیدم که به زیارت اهل قبور آمده بودند و اطراف امامزاده پرسه می زدند.از چند نفری نشانی قبر شاملو را پرسیدم ،هیچکس نمی دانست.مجبور شدم یکی یکی قبر ها را نگاه کنم.

دلکش،مرتضی حنانه،آغاسی،حسین قوامی ،غلامحسین بنان،سید حسین شاه زیدی،حسن گلنراقی،حسن کامکار،تقی ظهوری،علی اصغر بهاری،مازیار،محمد جعفر پوینده،هوشنگ گلشیری،محمد مختاری،احمد محمود،......احمد شاملو.یک سنگ قبر گرانیت بدون هیچ نوشته ای که فقط امضای بامداد شعر امروز ایران روی آن خود نمایی می کرد. با خودم گفتم آیا آغوش این خاک ظرفیت آنهمه بزرگی را دارد؟براستی که این دریا،چه مروارید های باارزشی را در سینه ی خود پنهان کرده است.و....

دو گلدان گل خشک شده و یک سنگ قبر سیاه.این تمام آن چیزی است که در اینجا می توان از شاملو دید.چند روز پیش "یاسر بابایی" دوست مهربان امروز و همراه همیشه ی روزهاو شب های بارانی رشت خبر آورد که دیگر اثری از سنگ قبر سیاه و ساده ی بامداد نیست.نمی دانم باید به حال آن کسانی که فکر می کنند با شکستن سنگ قبر شاملو می توان شعر سیال و روح روان او را شکست تاسف بخورم یا به حال خودمان که بزرگانمان را اینگونه پاس می داریم. بزرگانی که نه در زمان زنده بودنشان قدر ایشان را دانستیم و نه بعد از مرگشان...الخ.

جسم ،فنا پذیر است و بعد از خدا حافظی با روحش دیگر ارزشی ندارد اما بنای یک آرامگاه در خور بزرگان یک سنبل است.یک نماد از اینکه آنها همیشه در چشم و یاد ما بزرگند و ماندنی.بزرگانی مانندشاملو چون چشمه ای زاینده اند که هر روز بیش از پیش در ذهن این مردم و تاریخ این سرزمین ماندگار می شوندو به ثبت می رسند.شکستن سنگ قبر شاملو چیزی از بزرگی و شکوه او کم نکرد.اما ثابت کرد که در این عصر فرهنگ و عرصه ی اطلاعات ،هستند کوردلانی که با تفکر یخزده شان ...!!!!

faryadekhamoush — Wed, 21 Jun 2006 10:15:18 GMT

"""""شعرهای انتظاری یاسر بابایی در وبلاگ موعود نمی میرد را حتما بخوانید""""""""""

*******************************************************

"شعر انتظار شعر عشق است "

(( سالهاست غربتمان را قامت می بندیم)) و بغض هایمان را در کوره راه گلویمان می خوریم.سال هاست که کوچه های دلتنگیمان را آب و جارو

می کنیم و رد آشنایی نمی یابیم.اما خوب می دانیم او جایی همین حوالی ها منتظر ماست.جایی نزدیک تر از عطر پونه و جاری تر از بهار ازسالهاست غربتمان را قامت می بندیم و خستگی چشم هایمان را به راه می سپاریم و نگاه منتظرمان را در فلق یله می کنیم اما...

"

انتظار در حرکت معنا می یابد و جاری شدن،در خروش و فریاد.میهمان

چشم ها ودل هایمان را پیشوازی دیگر گونه باید که:

موجیم و وصل ما از خود بریدن است ساحل بهانه ایست ، رفتن رسیدن است

منتظر به معنای واقعی کلمه نمی نشیند که موعودش با اسبی سپید از راه برسد و ...که برمی خیزد ،حرکت می کند،بر سیاهی فریاد می زند.سکوت و سکون را در قاموس او جایی نیست.او طلایه دار کاروانی است که موعودش را به همنوایی می خواند. از اینرو شعر انتظار شعر حرکت است، شعر زندگی وامید،شعر جوشش و جاری شدن و در یک کلام شعر انتظار شعر عشق است.شعری است برخاسته از فرهنگی رفیع که قرن هاست بشر امروز را با تمام چالش ها و خواهش ها ،جنگ ها وشکست ها،امید ها ویاس ها بلند می کند، حرکت می دهد ، به جلو می برد و پرواز می دهد و هم بدین گونه است که در این عصر شتاب و علم و خستگی و تبعیض در این عصری که برج ها و ماشین ها بر دل و پیشانی شهر نشسته اند لزوم پرداختی دیگر گونه به این مقوله بیش از پیش رخ می نمایاندکه در این رهگذر شعر به عنوان متعالی ترین وجه هنر رسالتی بزرگ و شگرف را بر دوش می کشد.قرن هاست هنرمندان ، نخبگان و ادیبان هر یک از ظن خود یار وعده داده شده ای شدند و به هر اسباب و عللی قدمی در این راه بر داشتند و قلمی زدند که اکنون ره توشه ی ماست که هر یک به وسع خویش تحفه ای برگیریم.

""

" فروغ بامداد"

********************************************************************